فخر رازى در بيان معناى حكمت مىنويسد : « اين بخش از آيات ( حكمت ) مشتمل بر بيست و پنج تكليف است و همه آن‌ها را حكمت خوانده ، چون اولًا : همه آن‌ها به توحيد و انواع طاعت‌ها و خيرات و اعراض از دنيا و اقبال به آخرت برمىگردد و همه عقول بر صحت و درستى آن‌ها ، دلالت دارند . . . ثانياً : احكام مزبور در همه اديان و شرائع مطرح بوده و غير قابل ابطالند و حكمت ، يعنى ثابت و استوار . و ثالثاً : حكمت ، يعنى شناخت ذات حق تعالى و معرفت خير براى عمل كردن كه توحيد متضمن قسم نخست ، و ساير تكاليف عبارتند از : تعليم خيرات . . . . » « 1 » شيخ طوسى در تفسير آيه مزبور و توضيح كلمه حكمت چنين مىنويسد : « حكمت ، آن سلسله دلايلى است كه انسان را به شناخت حسن و قبح و فرق ميان آن دو و تشخيص امر لازم از غير لازم ، مىرساند و همه اين‌ها در قرآن بيان شده ، پس قرآن ، حكمت بالغه و كامله است . » « 2 » زمخشرى مىنويسد : « خداوند پرهيز از شرك را حكمت ناميد ، چون آن چيزى است كه فساد را به آن راه نيست و توحيد رأس هر حكمت و ملاك آن است . » « 3 » و مغنيه مىنويسد : « حكمت ، نهادن هر چيزى است در جاىگاه مناسب خود و ترديدى نيست كه همهء احكام خداوند تعالى ، در جاى مناسب خود است . » « 4 » حكمت در احاديث امام جعفر صادق عليه السلام فرمود :

--> ( 1 ) . فخر رازى ، التفسير الكبير ، ج 20 ، ص 213 - 214 در تفسير آيه 39 سوره بنى اسرائيل . . ( 2 ) . التبيان ، ج 6 ، ص 479 . . ( 3 ) . الكشاف ، ج 6 ، ص 668 . . ( 4 ) . التفسير الكاشف ، ج 5 ، ص 45 . .